|
Jacques Levi Lassen werd op 25 februari 1884 in de Duitse plaats Bergen geboren - als Jacob Levi, de benjamin in het gezin van Mozes Levi en Fanny Hahn. Naast twee oudere broers, die al jong uit hun geboorteland wegtrokken, had Jacob nog een twaalf jaar ouder zusje, Pauline. In 1899, na het behalen van het einddiploma van de "Realschule der Israëlitische Gemeinde" in Frankfurt-am-Main - en na het overlijden van zijn vader - trad de 15-jarige Jacob in dienst van de textielfirma Siegmund Strauss Jr., een groothandel met filialen zowel in Duitsland als in andere West-Europese landen. In 1904 stuurde deze firma Jacob naar Nederland om daar de leiding van een nieuwe vestiging in Den Haag op zich te nemen. Zijn talent voor de handel werd al snel duidelijk. |
Een talent voor zaken
In 1911 richtte Jacob Levi zijn eerste eigen onderneming op in de Haagse Zoutmanstraat. Deze kwam tot bloei toen Levi overging tot het importeren en verkopen van ruwe shantungstoffen uit China, die hij eerst in Engeland liet verven en bedrukken, en van zijde uit Lyon. In 1917 startte Levi de samenwerking met de Haagse damesmodezaak Maison de Nouveautés. Andere initiatieven volgden met als eindresultaat het ontstaan van een flink concern! Zo evolueerde de in damesmodeartikelen gespecialiseerde onderneming, NV Textiel Import- en Export Maatschappij die Levi in 1919 aan de Hofweg in Den Haag oprichtte, tot het latere J.L. Lassen NV (nu J.L. Lassen B.V.), een vennootschap die zich vanaf de jaren 20 en 30 al ontwikkelde tot financieringsmaatschappij van twee dochterondernemingen, Maison de Nouveautés NV in damesmodezaken en Siegmund Strauss NV (nu Sistra BV) in onroerend goed.
Na de eerste wereldoorlog besloot Jacob Levi zich permanent in Nederland te vestigen en zich te laten naturaliseren: in 1920 verkreeg hij het Nederlanderschap en in 1923, bij Koninklijk Besluit, de goedkeuring tot het voeren van de naam Lassen. Jacob Levi heette van toen af aan Jacques Levi Lassen. Zijn moeder en zijn twaalf jaar oudere, ongehuwde, zuster Pauline kwamen bij hem wonen in de villa die hij in 1926 kocht aan de Stadhouderslaan te Den Haag.
De zaken gingen goed. In 1933 - achteraf gezien een historisch moment voor de stichting Levi Lassen - kocht Siegmund Strauss NV in Den Haag een stuk grond aan op de hoek van de Grote Markstraat en het Spui waar een winkel- en kantoorgebouw werd ontwikkeld. Andere aankopen volgden in die directe omgeving. Voor de bomvrije kelder die hij in 1939 liet bouwen onder het gebouw aan de Grote Marktstraat, ontving Jacques Levi Lassen dat jaar een koninklijke onderscheiding: de benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
De oorlogsjaren en terugkeer naar Nederland
Eind april 1940 verliet J.L. Lassen op sterke aandrang van zijn medewerkers Den Haag vanwege het steeds dreigender oorlogsgevaar. Via Frankrijk en Portugal bereikte hij New York, waar hij de hele oorlogstijd doorbracht. Dankzij de grote inzet van de bedrijfsleiders, die de liquidatie van de vennootschappen door de Duitse bezetter hadden kunnen tegenhouden, kon J.L. Lassen bij zijn terugkeer in 1946 weer de leiding van zijn concern op zich nemen, hoewel een aantal bezittingen verloren waren gegaan. Hij koos er weer voor in Den Haag te gaan wonen waar hij tot aan zijn overlijden in het Kurhaus Hotel verbleef.
De oude joodse winkelbuurt
Met onnoemlijk verdriet trof hij er de oude joodse winkelbuurt vrijwel ontvolkt aan, als gevolg van de afschuwelijke vervolging van de joodse bevolking tijdens de oorlog. Zijn behoefte om de nagedachtenis van de vroegere buurtbewoners te eren bewoog hem ertoe panden te kopen aan de Gedempte Gracht een nieuwe winkelstraat te doen herrijzen. Met passie wijdde J.L. Lassen de laatste 16 jaar van zijn leven aan het herontwikkelen van dit oude Haagse stadsgebied: Spui-Gedempte Gracht-Voldersgracht-Bezemstraat, zoals door I.B. van Creveld beschreven in zijn boek “De Verdwenen Buurt”. Hiermee toonde J.L. Lassen ook zijn scherp en juist inzicht wat betreft de mogelijkheden van dit stadsdeel, dat aan het Haagse citykoopcentrum grenst en ook nu weer het middelpunt vormt van grootscheepse vernieuwingen in de Haagse binnenstad.
De Stichting
Op 24 juni 1957 richtte J.L. Lassen de Stichting Levi Lassen op, waarvan hij tot zijn dood enig bestuurder was en waaraan hij bij testament zijn gehele vermogen naliet. Daardoor verkreeg de stichting alle aandelen van de eerdergenoemde holding vennootschap J.L. Lassen. Als secretaris van de stichting benoemde hij de Haagse advocaat en Tweede- kamerlid, Mr. K.T.M. van Rijckevorsel, die hem als trouwe adviseur en raadsman al jarenlang bijstond bij de verwezenlijking van zijn onroerend goed idealen.
| Jacques Levi Lassen overleed op 5 maart 1962 in zijn geliefde stad Den Haag, op 78-jarige leeftijd. Hij werd begraven op de oude joodse begraafplaats aan de Scheveningseweg. Vijf jaar later, op 12 oktober 1967, ging postuum zijn speciale wens in vervulling toen bij de opening van de nieuwbouw van de stichting aan de Gedempte Gracht, door de burgermeester van Den Haag een monument van de beeldhouwer Dick Stins werd onthuld. Dit monument draagt de inscriptie "Gedenk wat Amalek u deed...... en vergeet het niet" ter nagedachtenis van de bewoners van de vroegere joodse buurt (zie "De Verdwenen Buurt, Drie eeuwen centrum van joods Den Haag, I.B. Creveld 1998). |
Het monument is een aantal jaren vanwege nieuwbouw ter plekke opgeslagen. Op 11 december 2007 is dit monument herplaatst op het nieuwe C&A gebouw (Gedempte Gracht), in het hart van de voormalige Joodse buurt. Zodoende wordt deze belangrijke schakel tussen heden en verleden vastgehouden.
Jacques Levi Lassen zelf leeft voort in de Stichting Levi Lassen, die op eigen kracht - uit de opbrengst van het vooral in onroerend goed (direct en indirect) belegde vermogen - haar doel blijft verwezenlijken. Dit doet de stichting door steun te bieden aan instellingen die het algemeen maatschappelijk belang dienen, in het bijzonder voor de joodse gemeenschap in Nederland en Israël.
De verdere ontwikkelingen
Na het overlijden van de heer Lassen hebben zijn opvolgers de zo succesvolle overdekte winkelpassage Markthof ontwikkeld aan de Gedempte Gracht.
Later werden de damesmode- activiteiten beëindigd, doch de onroerend goed activiteiten verder uitgebreid. In 1972 nam het concern het Parkhotel De Zalm in de Molenstraat te Den Haag over. Dit hotel werd later volledig gerenoveerd tot het 120 kamers viersterren Parkhotel Den Haag.
Deze bedrijfsmatige activiteiten hebben geleid tot een verdere groei van het vermogen van de holding vennootschap J.L. Lassen B.V., de 100% deelneming van de Stichting Levi Lassen. Mede daardoor kon de Stichting Levi Lassen haar statutaire doel steeds beter verwezenlijken.
Overzicht van bestuursleden:
1. De heer I. Zadoks, voorzitter van 1962 tot 1978
2. De heer mr. K.T.M. van Rijckevorsel, secretaris van 1962 tot 1978
3. De heer S. Barnstijn, van 1962 tot 1985, voorzitter vanaf 1978 tot 1985
4. De heer mr. M. Drielsma, van 1976 tot 1981
5. De heer mr. Th.W.M. Lippmann, secretaris van 1978 tot 2008 († 18-09-2008)
6. De heer drs. I.F. Leijdesdorff, van 1982 tot 1994, voorzitter van 1985 tot 1994
7. De heer drs. H. Wagenfeld van 1985 tot 2006, voorzitter van 1994 tot 2006
8. De heer drs. A. Troostwijk van 1994 tot 2009, voorzitter van 2006 tot 2009
9. De heer drs. A.F. Kan vanaf 2006, voorzitter vanaf 2009 tot 2011
10. De heer dr. M. Schrijver vanaf 2009, voorzitter vanaf 2011
11. De heer mr. O.J.M. de Bruijn vanaf 2009
12. De heer drs. M. Gerschtanowitz vanaf 2011
